.jpg)
Πριν από λίγες μέρες ολοκληρώθηκε κι η τελευταία πράξη του χρονικού μιας πολυαναμενόμενης καταδίκης. Η Ελλάδα καταδικάστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα διαφορετικά όρια συνταξιοδότησης γυναικών και ανδρών και της ζητήθηκε, στο όνομα της ισότητας των φύλων, να εξομοιωθούν τα όρια συνταξιοδότησης των γυναικών προς τα πάνω. 150.000 εργαζόμενες γυναίκες στο δημόσιο κινδυνεύουν άμεσα να αυξηθεί το όριο ηλικίας για τη συνταξιοδότησή τους, ενώ διασφαλισμένες δεν είναι ούτε καν οι 100.000 γυναίκες που έχουν ήδη κατοχυρώσει τα ασφαλιστικά τους δικαιώματα. Ας μη μιλήσουμε για τις νεο-προσληφθείσες και μελλοντικές εργαζόμενες... Η κυβέρνηση απ΄την άλλη, με άλλοθι την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, απλώς «διαπραγματεύεται» μια μικρή καθυστέρηση της εφαρμογής της απόφασης, χωρίς να απαιτεί ρητά τη μη εφαρμογή της. Η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανιστεί ως «αναγκασμένη» από την Ευρωπαϊκή Ένωση να προβεί σε εφαρμογή, αποκρύπτοντας πως πρόκειται για μια πολιτική που συνδιαμόρφωσε και της οποίας το σκληρό πυρήνα και η ίδια προωθεί στα καθ’ ημάς...
Πόσο ισότιμη είναι η εξίσωση των ορίων συνταξιόδοτησης γυναικών και ανδρών?
Με δεδομένο ότι ο γυναικείος πληθυσμός πλήττεται περισσότερο από την ανεργία, με δεδομένο ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των επισφαλώς εργαζόμενων είναι γυναίκες, με δεδομένο ότι οι γυναίκες συστηματικά αμείβονται λιγότερο για την ίδια εργασία, η επίκληση ξαφνικά της «ισότητας» φαντάζει άκρως προσχηματική.
Με δεδομένη την απουσία δημόσιων κοινωνικών υπηρεσιών (όπως δημόσιοι βρεφικοί και παιδικοί σταθμοί) και με δεδομένη την κυριαρχία μιας πατριαρχικής αντίληψης που επιφορτίζει τις γυναίκες με την φροντίδα του σπιτιού και των παιδιών, η όψιμη και αποσπασματική επίκληση της ισότητας ακούγεται προσβλητική.
Όταν οι γυναίκες συστηματικά βιώνουν την ανισότητα στη δημόσια και ιδιωτική σφαίρα και αυτό μένει στο απυρόβλητο, ενώ απλώς στοχοποιούνται τα ελάχιστα θετικά μέτρα που αντισταθμίζουν στοιχειωδώς την ανισότητα αυτή, τότε η ανισότητα δεν καταργείται. Πολλαπλασιάζεται.
Γιατί θυμήθηκαν όψιμα την «ισότητα»?
Βαφτίζοντας ισότητα την εξίσωση των δικαιωμάτων προς τα κάτω...
Φυσικά αυτή η ξαφνική αγωνία για την ισότητα των δύο φύλων καθόλου τυχαία δεν είναι. Η ισότητα απλώς αξιοποιείται προσχηματικά στο πλαίσιο μιας γενικότερης επίθεσης στα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα γυναικών και ανδρών. Υπό τον εύηχο τίτλο της ισότητας, θίγονται τα ασφαλιστικά δικαιώματα και ο κοινωνικός χαρακτήρας της ασφάλισης. Η μόνη ισότητα που επιτυγχάνεται είναι η ισότητα στη συρρίκνωση δικαιωμάτων.
Τα τελευταία χρόνια βιώνουμε μία ακραία απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και την προσπάθεια διαμόρφωσης ενός νέου τύπου εργαζόμενου/ ης. Ευελιξία, ελαστικές σχέσεις εργασίας, μερική απασχόληση, επισφάλεια, μηδαμινά συνδικαλιστικά, εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα. Στο πλαίσιο αυτού του νέου εργασιακού μεσαίωνα το δικαίωμα σε μόνιμη σταθερή δουλειά με αξιοπρεπή μισθό και σύνταξη παρουσιάζεται ως «δυσκαμψία» που πρέπει να καταργηθεί για «να λειτουργήσει καλύτερα η αγορά».
Και οι περιβόητες «μεταρρυθμίσεις» στην εκπαίδευση δεν είναι καθόλου αποκομμένες από αυτή την εξέλιξη. Οι αναδιαρθρώσεις στο πανεπιστήμιο στοχεύουν ακριβώς να διαμορφώσουν ένα εκπαιδευτικό πλαίσιο που θα ταιριάζει με και θα προετοιμάζει για το νέο εργασιακό πλαίσιο.
Νέες, επισφαλώς, μερικώς & αενάως απασχολούμενες: το πρότυπο του 21ου αιώνα
Στην επίθεση αυτή που δέχονται όλοι οι εργαζόμενοι, και ιδίως οι νέοι και οι νέες, οι γυναίκες αποτελούν το πρώτο θύμα και τον πιο αδύναμο κρίκο. Με το ιδεολογικό περιτύλιγμα του αρμονικού συνδυασμού «οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής», προωθούν ειδικά για τις γυναίκες τη μερική και ελαστική απασχόληση. Και είναι αυτό το «ευέλικτο» πρότυπο που θέλουν να εξαπλωθεί γενικά και να κυριαρχήσει. Αποσιωπώντας πως η μόνη «ευελιξία» που χαρίζουν αυτές οι νέες εργασιακές σχέσεις, είναι η ευελιξία των εργοδοτών να κερδίζουν ακόμη περισσότερο εις βάρος μας.
Ποιες/ποιοι θα πληρώσουν αυτή την κρίση?
Κι ενώ είναι ακριβώς αυτές οι ακραίες νεοφιλελεύθερες πολιτικές της απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων και των ιδιωτικοποιήσεων που μας οδήγησαν στην οικονομική κρίση, κάποιοι επιμένουν να παρουσιάζουν την κρίση ως μια φυσική καταστροφή που μας χτύπησε από το πουθενά.
Κι ενώ η αντιμετώπιση της κρίσης θα επέτασσε λογικά την αλλαγή των πολιτικών που οδήγησαν σε αυτή, κάποιοι επιμένουν πως πρέπει να συνεχιστεί η ίδια ακριβώς κατεύθυνση και σε πιο εντατικούς ρυθμούς. Οι ίδιοι «κάποιοι» που τις εποχές της κερδοφορίας φρόντιζαν για την ιδιωτικοποίηση των κερδών, τώρα, με τις ζημιές, είναι πιο γενναιόδωροι: προτείνουν την κοινωνικοποίηση των ζημιών και τη διάχυσή τους στις πλάτες των εργαζομένων. Για την κρίση καλούνται να πληρώσουν οι εργαζόμενες κι οι εργαζόμενοι, δηλαδή ακριβώς αυτοί που δεν την δημιούργησαν. Και στο κάλεσμα αυτό δεν αρκείται μόνο ο Σύλλογος Ελλήνων Βιομηχάνων. Το ίδιο κάλεσμα μας απευθύνει η κυβέρνηση όσο και το ΠΑΣΟΚ, που προτείνει ανερυθρίαστα την απαλλαγή των εργοδοτών από τις ασφαλιστικές εισφορές για τους νέους εργαζομένους...
Η απάντηση όμως στο κάλεσμά τους να γίνουμε οψίμως συνέταιροι στις ζημιές δεν είναι αυτονόητη. Με τη συλλογική μας δράση και την αλληλεγγύη μπορούμε να ανατρέψουμε αυτούς που μας κλέβουν το μέλλον και να φωνάξουμε δυνατα πως δεν κάνουμε ούτε βήμα πίσω!
Παρασκευή, 01 Μαΐου 2009
Όταν η οργή της νεολαίας γίνεται διεκδίκηση
Βιώνουμε μια ιδιαίτερα πυκνή συγκυρία, με ένα μαζικό κίνημα νεολαίστικης οργής που ξεδιπλώνεται γύρω από την εν ψυχρώ δολοφονία από αστυνομικό του 16χρονου μαθητή Αλέξη Γρηγορόπουλου. Στον αντίποδα αντιλήψεων που επιχειρούν να παρουσιάσουν τη δολοφονία ως ένα τραγικό μεμονωμένο συμβάν, έργο ενός «ψυχικά αποκλίνοντος» ατόμου για το οποίο μπορεί να εκφραστεί μόνο η θλίψη μας και τα συλλυπητήριά μας, το γεγονός πρέπει να ιδωθεί ως ένα έγκλημα για το οποίο υπάρχουν βαρύτατες πολιτικές και κυβερνητικές ευθύνες. Πρόκειται για την πιο απτή εκδήλωση του κρατικού τρόμου και αυταρχισμού, των κατασταλτικών πρακτικών που υιοθετεί η αστυνομία απέναντι σε νέους/ες, φοιτητές/τριες, απεργούς, μετανάστες. Πρόκειται για την τραγική συνέχεια στο μακρύ κατάλογο ξυλοδαρμών και συλλήψεων διαδηλωτών φοιτητών με πράσινα παπούτσια και κοντά σε «ζαρντινιέρες», βασανισμού και δολοφονιών μεταναστών από την ΕΛΑΣ. Πρόκειται για την πιο οξεία έκφανση της ποινικοποίησης των αγώνων και του οργίου καταστολής από πλευράς αστυνομίας και κυβέρνησης που συνόδευσε τα συλλαλητήρια του φοιτητικού κινήματος τα δύο προηγούμενα χρόνια. Πρόκειται για την πιο ακραία εκδήλωση του καθεστώτος αστυνομοκρατίας που έχει επιβληθεί σε ορισμένες περιοχές της πόλης μας (Εξάρχεια), πρόκειται για την πιο τραγική και υλική αποτύπωση του μίσους των κατασταλτικών μηχανισμών απέναντι στους νέους, που χαρακτηρίζονται συλλήβδην από την κυβέρνηση «ταραξίες», ως φορείς δυνητικής αμφισβήτησης.
Σε αντίθεση με τις προσπάθειες να ιδωθεί αποκομμένα το γεγονός από όλα αυτά, βλέπουμε να εκδηλώνεται ένα μαζικό, εν πολλοίς αυθόρμητο, εξεγερσιακό κίνημα, στο οποίο πρωτοστατούν μαθητές και μαθήτριες, φοιτητές, η νέα γενιά. Εξεγείρεται μία γενιά που έχουν συσσωρευθεί στην πλάτη της όλα τα προβλήματα της πολιτικής της κυβέρνησης, του ΠΑΣΟΚ, του νεοφιλελέυθερου καπιταλισμού. Και ο ξεσηκωμός αυτός της νεολαίας έχει βαθύτατα και πολύ συγκεκριμένα αίτια, που αφορούν στο σύνολο των όρων με τους οποίους καλούνται σήμερα να σπουδάσουν, να εργαστούν, να ζήσουν εν τέλει οι νέοι και οι νέες. Πρόκειται για τη νεολαία που στοιβάζεται σε ένα σχολείο- εξεταστικό κέντρο, εκτελώντας διαρκώς τη διαδρομή σχολείο- φροντιστήριο, αποστηθίζοντας και παπαγαλίζοντας, με στόχο να σπουδάσει, αν δεν αποκλειστεί από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, σε μία σχολή που δεν έχει επιλέξει. Πρόκειται για τη νεολαία που βιώνει μέσα στα πανεπιστήμια την ιστορική προσπάθεια της κυβέρνησης- συνέχεια του ΠΑΣΟΚ και στο πλαίσιο των κυρίαρχων κατευθύνσεων της ΕΕ- να μετατραπούν κι αυτά σε αυταρχικά εκπαιδευτήρια με επιχειρηματική λειτουργία, όπου ο καθένας κι η καθεμιά θα ανταγωνίζεται το διπλανό της, για να διαπραγματεύεται εν συνεχεία ατομικά με την εργοδοσία, να επανακαταρτίζεται αενάως, για να εξασφαλίσει μια με επισφαλείς όρους εργασία. Πρόκειται για τη νεολαία που καλείται να εργαστεί στην καλύτερη περίπτωση με 700 €, απασχολουμένη μερικώς, χωρίς μονιμότητα, με ελαστικές σχέσεις, χωρίς ασφάλιση και χωρίς προοπτική σύνταξης, μέσα σε ένα καθεστώς εργοδοτικής τρομοκρατίας και κατάφωρης εκμετάλλευσης. Πρόκειται για τη νεολαία που καλείται να επιβιώσει σε έναν πλανήτη του οποίου η ίδια η ύπαρξη διακυβεύεται, με την καπιταλιστική ανάπτυξη να συνεπάγεται μια προϊούσα οικολογική καταστροφή.
Πρόκειται για τη νεολαία που υφίσταται την περιστολή δημοκρατικών ελευθεριών, τους τρομονόμους, την αστυνομοκρατία, τη βία των δυνάμεων καταστολής. Κι η περιστολή αυτή ελευθεριών και δικαιωμάτων δεν είναι καθόλου αποκομμένη από τις συνολικές συνθήκες στις οποίες καλούμαστε να υπάρξουμε στο πλαίσιο του νεοφιλευθερισμού. Σε αντίθεση με τη ρητορεία περί λιγότερου κράτους στο νεοφιλευθερισμό- όπου όλα ιδιωτικοποιούνται και καθίστανται από δικαιώματα εμπορεύματα- είναι σαφές ότι το κράτος στο νεοφιλευθερισμό δεν είναι επ΄ουδενί λιγότερο, είναι απλώς πολύ λιγότερο κοινωνικό κράτος, πολύ περισσότερο αστυνομικό. Κι αυτή η αυταρχική θωράκιση του κράτους και η όξυνση της καταστολής είναι απόλυτα συνυφασμένες με τη συρρίκνωση των δικαιωμάτων μας στην εργασία, στην εκπαίδευση κ.ά. Προσπαθούν να διαμορφώσουν το πλαίσιο που θα μας εκφοβίζει και θα μας αποτρέπει από την άρθρωση διεκδικήσεων, που θα καταστέλλει τους δίκαιους νεολαίστικους και λαϊκούς αγώνες.
Η νέα όμως γενιά ξεσηκώνεται. Ξεσηκώνεται ζητώντας την ανατροπή της κυβέρνησης των δολοφόνων, ξεσηκώνεται ενάντια σε αυτούς που ποινικοποιούν τους αγώνες της για συλλογική αξιοπρέπεια. Κι οι αγώνες αυτοί, θα νικήσουν, διατρανώνοντας τον πολιτικό τους χαρακτήρα και αιτήματα, υιοθετώντας κοινωνικά διεκδικητικές πρακτικές σε κάθε πεδίο. Οι αγώνες αυτοί θα νικήσουν, με το ενωθούμε σε μαζικά, πλατιά, ενωτικά μέτωπα που θα διεκδικούν δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση, πλήρη και σταθερή εργασία με δικαιώματα, ελεύθερους χώρους και πράσινο, δικαιώματα και ελευθερίες. Οι αγώνες αυτοί θα νικήσουν με τη συλλογική δράση και την αλληλεγγύη, για να αμφισβήτησουμε και να ανατρέψουμε την πραγματικότητα που έφτιαξαν άλλοι για εμάς χωρίς εμάς, για να πάρουμε τις ζωές μας στα χέρια μας!
Σε αντίθεση με τις προσπάθειες να ιδωθεί αποκομμένα το γεγονός από όλα αυτά, βλέπουμε να εκδηλώνεται ένα μαζικό, εν πολλοίς αυθόρμητο, εξεγερσιακό κίνημα, στο οποίο πρωτοστατούν μαθητές και μαθήτριες, φοιτητές, η νέα γενιά. Εξεγείρεται μία γενιά που έχουν συσσωρευθεί στην πλάτη της όλα τα προβλήματα της πολιτικής της κυβέρνησης, του ΠΑΣΟΚ, του νεοφιλελέυθερου καπιταλισμού. Και ο ξεσηκωμός αυτός της νεολαίας έχει βαθύτατα και πολύ συγκεκριμένα αίτια, που αφορούν στο σύνολο των όρων με τους οποίους καλούνται σήμερα να σπουδάσουν, να εργαστούν, να ζήσουν εν τέλει οι νέοι και οι νέες. Πρόκειται για τη νεολαία που στοιβάζεται σε ένα σχολείο- εξεταστικό κέντρο, εκτελώντας διαρκώς τη διαδρομή σχολείο- φροντιστήριο, αποστηθίζοντας και παπαγαλίζοντας, με στόχο να σπουδάσει, αν δεν αποκλειστεί από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, σε μία σχολή που δεν έχει επιλέξει. Πρόκειται για τη νεολαία που βιώνει μέσα στα πανεπιστήμια την ιστορική προσπάθεια της κυβέρνησης- συνέχεια του ΠΑΣΟΚ και στο πλαίσιο των κυρίαρχων κατευθύνσεων της ΕΕ- να μετατραπούν κι αυτά σε αυταρχικά εκπαιδευτήρια με επιχειρηματική λειτουργία, όπου ο καθένας κι η καθεμιά θα ανταγωνίζεται το διπλανό της, για να διαπραγματεύεται εν συνεχεία ατομικά με την εργοδοσία, να επανακαταρτίζεται αενάως, για να εξασφαλίσει μια με επισφαλείς όρους εργασία. Πρόκειται για τη νεολαία που καλείται να εργαστεί στην καλύτερη περίπτωση με 700 €, απασχολουμένη μερικώς, χωρίς μονιμότητα, με ελαστικές σχέσεις, χωρίς ασφάλιση και χωρίς προοπτική σύνταξης, μέσα σε ένα καθεστώς εργοδοτικής τρομοκρατίας και κατάφωρης εκμετάλλευσης. Πρόκειται για τη νεολαία που καλείται να επιβιώσει σε έναν πλανήτη του οποίου η ίδια η ύπαρξη διακυβεύεται, με την καπιταλιστική ανάπτυξη να συνεπάγεται μια προϊούσα οικολογική καταστροφή.
Πρόκειται για τη νεολαία που υφίσταται την περιστολή δημοκρατικών ελευθεριών, τους τρομονόμους, την αστυνομοκρατία, τη βία των δυνάμεων καταστολής. Κι η περιστολή αυτή ελευθεριών και δικαιωμάτων δεν είναι καθόλου αποκομμένη από τις συνολικές συνθήκες στις οποίες καλούμαστε να υπάρξουμε στο πλαίσιο του νεοφιλευθερισμού. Σε αντίθεση με τη ρητορεία περί λιγότερου κράτους στο νεοφιλευθερισμό- όπου όλα ιδιωτικοποιούνται και καθίστανται από δικαιώματα εμπορεύματα- είναι σαφές ότι το κράτος στο νεοφιλευθερισμό δεν είναι επ΄ουδενί λιγότερο, είναι απλώς πολύ λιγότερο κοινωνικό κράτος, πολύ περισσότερο αστυνομικό. Κι αυτή η αυταρχική θωράκιση του κράτους και η όξυνση της καταστολής είναι απόλυτα συνυφασμένες με τη συρρίκνωση των δικαιωμάτων μας στην εργασία, στην εκπαίδευση κ.ά. Προσπαθούν να διαμορφώσουν το πλαίσιο που θα μας εκφοβίζει και θα μας αποτρέπει από την άρθρωση διεκδικήσεων, που θα καταστέλλει τους δίκαιους νεολαίστικους και λαϊκούς αγώνες.
Η νέα όμως γενιά ξεσηκώνεται. Ξεσηκώνεται ζητώντας την ανατροπή της κυβέρνησης των δολοφόνων, ξεσηκώνεται ενάντια σε αυτούς που ποινικοποιούν τους αγώνες της για συλλογική αξιοπρέπεια. Κι οι αγώνες αυτοί, θα νικήσουν, διατρανώνοντας τον πολιτικό τους χαρακτήρα και αιτήματα, υιοθετώντας κοινωνικά διεκδικητικές πρακτικές σε κάθε πεδίο. Οι αγώνες αυτοί θα νικήσουν, με το ενωθούμε σε μαζικά, πλατιά, ενωτικά μέτωπα που θα διεκδικούν δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση, πλήρη και σταθερή εργασία με δικαιώματα, ελεύθερους χώρους και πράσινο, δικαιώματα και ελευθερίες. Οι αγώνες αυτοί θα νικήσουν με τη συλλογική δράση και την αλληλεγγύη, για να αμφισβήτησουμε και να ανατρέψουμε την πραγματικότητα που έφτιαξαν άλλοι για εμάς χωρίς εμάς, για να πάρουμε τις ζωές μας στα χέρια μας!
Φύτεψε κι εσύ μια λίστα συγγραμμάτων, μπορείς!
Με την νέα ακαδημαϊκή χρονιά κάτι φαίνεται να έχει αλλάξει, καθώς οι περιβόητες λίστες συγγραμμάτων έχουν κάνει την εμφάνισή τους. Για πρώτη φορά οι καθηγητές μιλούν για διάφορα πολλαπλά συγγράμματα που θα διανεμηθούν, ενώ σε ερωτήσεις φοιτητών/τριών για το ποια θα είναι η ύλη δεν υπάρχει καμία σαφής απάντηση. Τι είναι αυτό το νέο μέτρο άραγε; Και από πού προκύπτει;
Ο καινούργιος νόμος-πλαίσιο, που ψηφίστηκε το 2007 ενάντια στις κινητοποιήσεις ολόκληρης της εκπαιδευτικής κοινότητας, προβλέπει ότι ο συνολικός αριθμός συγγραμμάτων που δικαιούμαστε δεν μπορεί να ξεπεράσει τον αριθμό των μαθημάτων που απαιτούνται για το πτυχίο, ενώ επίσης εισάγει την περίφημη λίστα. Εξειδικεύοντας το νόμο η κυβέρνηση εξέδωσε πέρυσι ένα προεδρικό διάταγμα που υιοθετήθηκε εν κρυπτώ από τα περισσότερα τμήματα της σχολής μας. Και αδιαφορώντας να τηρήσει και τα τελευταία προσχήματα, το υπουργείο μόλις απέστειλε μια εγκύκλιο που διαλύει και τις τελευταίες πιθανές ψευδαισθήσεις για τη νέα «μεταρρύθμιση»…
Γιατί τόση φασαρία;
Γιατί δυστυχώς σ’ αυτή την ιστορία υπάρχει μια σειρά από μύθους που προβάλλονται και από αλήθειες που αποκρύπτονται.
Μας λένε ότι…
«Το μοναδικό σύγγραμμα συνιστά χουντικό κατάλοιπο που ενισχύει την παπαγαλία και την αυθεντία, ενώ με τις λίστες πολλαπλών συγγραμμάτων προάγεται ο πλουραλισμός της γνώσης»
Όμως…
• Στην πραγματικότητα σ’ αυτήν την αντιπαράθεση δε διακυβεύεται η επιστημονική πολυφωνία ενάντια στην μονοκρατορία του ενός συγγράμματος.
• Με την λίστα συγγραμμάτων το σύγγραμμα που δικαιούμαστε ανά μάθημα παραμένει ένα και μοναδικό.
• Με δεδομένο ότι δεν είναι εξασφαλισμένοι οι όροι της εξέτασης και από πού προέρχεται η ύλη κάθε καθηγητής θα πριμοδοτεί υπογείως το δικό του σύγγραμμα, με βάση το οποίο θα εξετάζει και θα διορθώνει, καταλήγοντας πάλι de facto στο καθεστώς του μοναδικού συγγράμματος.
• Θα περίμενε κανείς ότι αυτοί που κόπτονται τόσο για τον πλουραλισμό της γνώσης θα φρόντιζαν αυτονόητα για την ενίσχυση των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Αντ’ αυτού φέτος, με την λήξη των ΕΠΕΑΕΚ και την απουσία οποιασδήποτε μέριμνας για την χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό, διακυβεύεται η ίδια η λειτουργία των βιβλιοθηκών.
Μας λένε ότι…
«Ο δωρεάν χαρακτήρας των συγγραμμάτων δεν θίγεται, τα συγγράμματα δεν περικόπτονται».
Όμως…
• Αυτό προφανώς και δεν ισχύει! Με την εξίσωση αριθμού συγγραμμάτων και μαθημάτων σε τμήματα όπως το Φ.Π.Ψ το Φιλολογικό κ.ά, όπου έχουμε μαθήματα με 2 διδάσκοντες και 2 διακριτές ύλες, το μέτρο οδηγεί αυτομάτως στη περικοπή των συγγραμμάτων στο μισό.
• Η δυνατότητα που θεωρητικά παρέχεται για διανομή περισσότερων του ενός συγγραμμάτων για ένα μάθημα, στην περίπτωση που δεν υπάρχει μεταξύ τους επικάλυψη ύλης, είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη και κενό γράμμα. Γιατί στο πλαίσιο του ίδιου γνωστικού αντικειμένου μοιραία θα υπάρχει μια έστω και μερική επικάλυψη και με αυτό το επιχείρημα δεν θα μας παρέχεται δεύτερο σύγγραμμα.
• Όπως ορίζεται με τρομακτική σαφήνεια από την τελευταία εγκύκλιο του υπουργείου, δε δικαιούμαστε συγγράμματα εάν δηλώσουμε περισσότερα μαθήματα π.χ επιλογής απ’ αυτά που απαιτούνται για τη λήψη πτυχίου. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι εάν κάποιος θελήσει να αλλάξει μάθημα επιλογής ή κοπεί σε κάποιο θα πρέπει να αγοράσει το επόμενο σύγγραμμα.
• Ρητά επίσης δηλώνεται ότι αν έχει αλλάξει το σύγγραμμα μαθήματος που είχαμε δηλώσει σε προηγούμενο έτος δε δικαιούμαστε το νέο σύγγραμμα.
• Και όλα αυτά δεν ισχύουν μόνο για τους πρωτοετείς -που καλούνται να σχεδιάσουν με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες από τώρα όλο το πλάνο σπουδών και μαθημάτων τους-, αλλά ισχύουν και αναδρομικά για όσους ήδη φοιτούν από προηγούμενα έτη!
• Θεωρητικά η λίστα συγγραμμάτων αποτελείται από ισοδύναμα μεταξύ τους συγγράμματα. Όπως όμως δηλώνουν ρητά και οι ίδιοι οι διδάσκοντες, αυτό είναι αδύνατο για την περιορισμένη ελληνική βιβλιογραφία και άρα τα συγγράμματα είναι τελείως διαφορετικά. Με δεδομένο ότι δεν διασφαλίζεται πουθενά ποια είναι η εξεταστέα ύλη ουσιαστικά εκβιαζόμαστε να παίρνουμε το ένα σύγγραμμα δωρεάν και να αγοράζουμε τα υπόλοιπα.
Και τι προτείνουμε εμείς έναντι όλων αυτών;
• Το πολλαπλό σύγγραμμα είναι μια καλή ιδέα, αρκεί να είναι όντως πολλαπλό. Δηλαδή να μπορούμε να προμηθευόμαστε περισσότερα του ενός συγγράμματα δωρεάν και να διασφαλίζεται το ενιαίο της εξέτασης ή ότι μπορούμε να εξεταστούμε στο σύγγραμμα που επιλέγουμε.
• Δεν νοείται οποιαδήποτε συζήτηση για βιβλία χωρίς ουσιαστική αναβάθμιση των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών και χρηματοδότησή τους από τον προϋπολογισμό. Αναγκαία είναι κι η ύπαρξη φωτοτυπικών μηχανημάτων στις βιβλιοθήκες για δωρεάν φωτοτυπίες.
• Δεν υφίσταται πλουραλισμός χωρίς ελεύθερη πρόσβαση σε ηλεκτρονικά επιστημονικά περιοδικά.
• Η λειτουργία εκτυπωτικών μονάδων στα ίδια τα πανεπιστήμια θα επέτρεπε την έκδοση περισσότερων βιβλίων και σημειώσεων, εκτός πλαισίου αγοράς.
• Η ύπαρξη απαράδεκτων συγγραμμάτων που διδασκόμαστε υποχρεωτικά και με όρους αυθεντίας αντιμετωπίζεται με συλλογικές διαδικασίες κρίσης τους από τους ίδιους τους φοιτητές και φοιτήτριες.
Είναι σαφές λοιπόν ότι αυτό που συγκρούεται δεν είναι η «στασιμότητα» και η «πρόοδος». Για κάθε αλλαγή τίθεται το ερώτημα προς ποια κατεύθυνση είναι. Και για να αντιπαλέψουμε τις αντιδραστικές αλλαγές και να επιτύχουμε προοδευτικές, χρειάζεται περισσότερο από ποτέ να ενεργοποιηθούμε συλλογικά και να ανασυγκροτήσουμε το φοιτητικό και πανεκπαιδευτικό κίνημα.
Ο καινούργιος νόμος-πλαίσιο, που ψηφίστηκε το 2007 ενάντια στις κινητοποιήσεις ολόκληρης της εκπαιδευτικής κοινότητας, προβλέπει ότι ο συνολικός αριθμός συγγραμμάτων που δικαιούμαστε δεν μπορεί να ξεπεράσει τον αριθμό των μαθημάτων που απαιτούνται για το πτυχίο, ενώ επίσης εισάγει την περίφημη λίστα. Εξειδικεύοντας το νόμο η κυβέρνηση εξέδωσε πέρυσι ένα προεδρικό διάταγμα που υιοθετήθηκε εν κρυπτώ από τα περισσότερα τμήματα της σχολής μας. Και αδιαφορώντας να τηρήσει και τα τελευταία προσχήματα, το υπουργείο μόλις απέστειλε μια εγκύκλιο που διαλύει και τις τελευταίες πιθανές ψευδαισθήσεις για τη νέα «μεταρρύθμιση»…
Γιατί τόση φασαρία;
Γιατί δυστυχώς σ’ αυτή την ιστορία υπάρχει μια σειρά από μύθους που προβάλλονται και από αλήθειες που αποκρύπτονται.
Μας λένε ότι…
«Το μοναδικό σύγγραμμα συνιστά χουντικό κατάλοιπο που ενισχύει την παπαγαλία και την αυθεντία, ενώ με τις λίστες πολλαπλών συγγραμμάτων προάγεται ο πλουραλισμός της γνώσης»
Όμως…
• Στην πραγματικότητα σ’ αυτήν την αντιπαράθεση δε διακυβεύεται η επιστημονική πολυφωνία ενάντια στην μονοκρατορία του ενός συγγράμματος.
• Με την λίστα συγγραμμάτων το σύγγραμμα που δικαιούμαστε ανά μάθημα παραμένει ένα και μοναδικό.
• Με δεδομένο ότι δεν είναι εξασφαλισμένοι οι όροι της εξέτασης και από πού προέρχεται η ύλη κάθε καθηγητής θα πριμοδοτεί υπογείως το δικό του σύγγραμμα, με βάση το οποίο θα εξετάζει και θα διορθώνει, καταλήγοντας πάλι de facto στο καθεστώς του μοναδικού συγγράμματος.
• Θα περίμενε κανείς ότι αυτοί που κόπτονται τόσο για τον πλουραλισμό της γνώσης θα φρόντιζαν αυτονόητα για την ενίσχυση των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Αντ’ αυτού φέτος, με την λήξη των ΕΠΕΑΕΚ και την απουσία οποιασδήποτε μέριμνας για την χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό, διακυβεύεται η ίδια η λειτουργία των βιβλιοθηκών.
Μας λένε ότι…
«Ο δωρεάν χαρακτήρας των συγγραμμάτων δεν θίγεται, τα συγγράμματα δεν περικόπτονται».
Όμως…
• Αυτό προφανώς και δεν ισχύει! Με την εξίσωση αριθμού συγγραμμάτων και μαθημάτων σε τμήματα όπως το Φ.Π.Ψ το Φιλολογικό κ.ά, όπου έχουμε μαθήματα με 2 διδάσκοντες και 2 διακριτές ύλες, το μέτρο οδηγεί αυτομάτως στη περικοπή των συγγραμμάτων στο μισό.
• Η δυνατότητα που θεωρητικά παρέχεται για διανομή περισσότερων του ενός συγγραμμάτων για ένα μάθημα, στην περίπτωση που δεν υπάρχει μεταξύ τους επικάλυψη ύλης, είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη και κενό γράμμα. Γιατί στο πλαίσιο του ίδιου γνωστικού αντικειμένου μοιραία θα υπάρχει μια έστω και μερική επικάλυψη και με αυτό το επιχείρημα δεν θα μας παρέχεται δεύτερο σύγγραμμα.
• Όπως ορίζεται με τρομακτική σαφήνεια από την τελευταία εγκύκλιο του υπουργείου, δε δικαιούμαστε συγγράμματα εάν δηλώσουμε περισσότερα μαθήματα π.χ επιλογής απ’ αυτά που απαιτούνται για τη λήψη πτυχίου. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι εάν κάποιος θελήσει να αλλάξει μάθημα επιλογής ή κοπεί σε κάποιο θα πρέπει να αγοράσει το επόμενο σύγγραμμα.
• Ρητά επίσης δηλώνεται ότι αν έχει αλλάξει το σύγγραμμα μαθήματος που είχαμε δηλώσει σε προηγούμενο έτος δε δικαιούμαστε το νέο σύγγραμμα.
• Και όλα αυτά δεν ισχύουν μόνο για τους πρωτοετείς -που καλούνται να σχεδιάσουν με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες από τώρα όλο το πλάνο σπουδών και μαθημάτων τους-, αλλά ισχύουν και αναδρομικά για όσους ήδη φοιτούν από προηγούμενα έτη!
• Θεωρητικά η λίστα συγγραμμάτων αποτελείται από ισοδύναμα μεταξύ τους συγγράμματα. Όπως όμως δηλώνουν ρητά και οι ίδιοι οι διδάσκοντες, αυτό είναι αδύνατο για την περιορισμένη ελληνική βιβλιογραφία και άρα τα συγγράμματα είναι τελείως διαφορετικά. Με δεδομένο ότι δεν διασφαλίζεται πουθενά ποια είναι η εξεταστέα ύλη ουσιαστικά εκβιαζόμαστε να παίρνουμε το ένα σύγγραμμα δωρεάν και να αγοράζουμε τα υπόλοιπα.
Και τι προτείνουμε εμείς έναντι όλων αυτών;
• Το πολλαπλό σύγγραμμα είναι μια καλή ιδέα, αρκεί να είναι όντως πολλαπλό. Δηλαδή να μπορούμε να προμηθευόμαστε περισσότερα του ενός συγγράμματα δωρεάν και να διασφαλίζεται το ενιαίο της εξέτασης ή ότι μπορούμε να εξεταστούμε στο σύγγραμμα που επιλέγουμε.
• Δεν νοείται οποιαδήποτε συζήτηση για βιβλία χωρίς ουσιαστική αναβάθμιση των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών και χρηματοδότησή τους από τον προϋπολογισμό. Αναγκαία είναι κι η ύπαρξη φωτοτυπικών μηχανημάτων στις βιβλιοθήκες για δωρεάν φωτοτυπίες.
• Δεν υφίσταται πλουραλισμός χωρίς ελεύθερη πρόσβαση σε ηλεκτρονικά επιστημονικά περιοδικά.
• Η λειτουργία εκτυπωτικών μονάδων στα ίδια τα πανεπιστήμια θα επέτρεπε την έκδοση περισσότερων βιβλίων και σημειώσεων, εκτός πλαισίου αγοράς.
• Η ύπαρξη απαράδεκτων συγγραμμάτων που διδασκόμαστε υποχρεωτικά και με όρους αυθεντίας αντιμετωπίζεται με συλλογικές διαδικασίες κρίσης τους από τους ίδιους τους φοιτητές και φοιτήτριες.
Είναι σαφές λοιπόν ότι αυτό που συγκρούεται δεν είναι η «στασιμότητα» και η «πρόοδος». Για κάθε αλλαγή τίθεται το ερώτημα προς ποια κατεύθυνση είναι. Και για να αντιπαλέψουμε τις αντιδραστικές αλλαγές και να επιτύχουμε προοδευτικές, χρειάζεται περισσότερο από ποτέ να ενεργοποιηθούμε συλλογικά και να ανασυγκροτήσουμε το φοιτητικό και πανεκπαιδευτικό κίνημα.
Τρίτη, 11 Μαρτίου 2008
Πρότυπος εσωτερικός κανονισμός για τα ΑΕΙ Γενικόν ποινολόγιον ιδρυμάτων μη συμμορφούμενων προς τας μεταρρυθμίσεις
Ο λόγος περί «εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων» έχει αρχίσει πάλι να πυκνώνει. Μαζί με το λόγο, δε λείπουν και οι αντίστοιχες νομοθετικές και υπουργικές πρωτοβουλίες. Μπορεί οι κυρίαρχοι σχεδιασμοί για τη μετατροπή των δημoσiων πανεπιστημίων σε αυταρχικά κέντρα κατάρτισης να προσέκρουσαν στις συλλογικές αντιστάσεις του πανεκπαιδευτικού κινήματος το προηγούμενο διάστημα και να γνώρισαν συντριπτικές ήττες, όπως στην αναθεώρηση του άρθρου 16, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι αυτή τη στιγμή δεν εκτυλίσσεται μια έντονη προσπάθεια να υλοποιηθούν οι διαβόητες μεταρρυθμίσεις μέσα από μια σειρά διατάξεων, νόμων και υπουργικών αποφάσεων. Πολύ πρόσφατα ψηφίστηκε ο νέος νόμος για την έρευνα, που έρχεται να πλήξει παραπέρα την αυτοδιοίκηση των ιδρυμάτων, με την πρόσδεση της έρευνας σε αγοραία κριτήρια, υπό ασφυκτικό κρατικό εναγκαλισμό. Ακόμη, πολύ πρόσφατες είναι και οι δηλώσεις του υπουργού παιδείας Ε. Στυλιανίδη πως τα ιδρύματα που εφαρμόζουν το νέο νόμο-πλαίσιο θα έχουν προτεραιότητα στη χρηματοδότηση. Σε αυτό το φόντο, ο υπουργός παιδείας παρουσίασε στη σύνοδο των πρυτάνεων στην Κομοτηνή τον πρότυπο εσωτερικό κανονισμό για τα πανεπιστήμια- με τον οποίο σύμφωνα με το νέο νόμο-πλαίσιο καλούνται εκβιαστικά να συμμορφωθούν τα ιδρύματα. Στη σύνοδο, αυτό το άτυπο και μη θεσμοθετημένο όργανο, που δεν έχει καμία νομιμοποίηση, πέρα από αυτή που του δίνει η κυβέρνηση, με τις επιλογές της οποίας παραδοσιακά συντάσσεται, επέλεξε ο υπουργός να παρουσιάσει ένα βαθύτατα αντιδραστικό κατασκεύασμα, που έρχεται να εμπεδώσει την εκπαιδευτική αναδιάρθρωση, ό,τι δηλαδή αντιπαλέψαμε όλο το προηγούμενο διάστημα.
Ένα κείμενο όπου όροι όπως «αξιόποινος», «παράπτωμα», «δεν πρέπει» παρελαύνουν περί τις 120 φορές –ενώ η λέξη «ελευθερία» συναντάται μόλις 3- είναι σαφές πως προβάλλει ως απόλυτα ξένο προς μία αντίληψη του πανεπιστημίου ως δημόσιου κοινωνικού χώρου, που μπορεί να στεγάσει την κριτική αμφισβήτηση και τη συλλογική δημιουργία.
Πέρα όμως από τη συνολική ατμόσφαιρα, ας σταχυολογήσουμε ορισμένα, πολύ σκληρά και ενδεικτικά των σττοχεύσεων μέτρα:
· Αξιολόγηση Υπό τον εύηχο όρο της «διασφάλισης ποιότητας» εισάγεται ως συστατικό στοιχείο της λειτουργίας των πανεπιστημίων και θεσμοθετούνται οι αντίστοιχες επιτροπές. Σε αντίθεση με την κυρίαρχη ρητορεία, που εμφανίζει την αξιολόγηση ως έναν τρόπο ειλικρινούς καταγραφής των προβλημάτων προς βελτίωση της κατάστασης, η αξιολόγηση έχει εντελώς άλλο στόχο. Τα προβλήματα άλλωστε, όπως η υποχρηματοδότηση, είναι προπολλού γνωστά. Η αξιολόγηση, με την κατάταξη των ιδρυμάτων και με εκβιαστικό μέσο τη χρηματοδοτήση, έρχεται ως ο ελεγκτικός μηχανισμός που θα εξασφαλίσει τη συμμόρφωση των ιδρυμάτων προς τις κατευθύνσεις της εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης- διάσπαση πτυχίων, γνωστικών αντικειμένων, επαγγελματικών δικαιωμάτων, διαμόρφωση δηλαδή ενός εκπαιδευτικού πλαισίου που θα ανταποκρίνεται στις σαρωτικές και ιδιαίτερα δυσμενείς για τη νέα γενιά αλλαγές στην αγορά εργασίας-.
· Πιστωτικές μονάδες Τα περίφημα credits, διαχωριζόμενα προς τις διδακτικές μονάδες κάθε μαθήματος, τίθενται σε λειτουργία. Κάθε μάθημα αντιστοιχίζεται προς ορισμένο αριθμό πιστωτικών μονάδων, ανάλογο με το «φόρτο εργασίας» που απαιτεί από πλευράς φοιτητών/τριών, και διαφορετικό από άλλα μαθήματα. Τα επιχειρήματα υπέρ του μέτρου, που εξαντλούνται στην επίκληση της «κινητικότητας» του φοιτητή μέσα στον ευρωπαϊκό χώρο και την ανάγκη καθιέρωσης μιας «κοινής μονάδας μέτρησης», αποκρύπτουν επιμελώς ότι: η κατάτμηση των προγραμμάτων σπουδών σε credits, ανταλλάξιμα μεταξύ τους, αρκεί να βγαίνει ο τελικός λογαριασμός, αντιστοιχεί σε μία ακραία μηχανιστική και ποσοτική περί γνώσης αντίληψη που έρχεται να διασπάσει τόσο τη συνοχή από ακαδημαϊκής άποψης των προγραμμάτων σπουδών όσο και τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων. Το πτυχίο των πιστωτικών μονάδων είναι πτυχίο ατομικό, με το ο οποίο ο καθένας και η καθεμιά, θα διαπραγματεύεται ατομικά και άρα με χειρότερους όρους για την εύρεση εργασίας.
· 4ετή πλάνα ανάπτυξης Τα πανεπιστήμια υποχρεούνται να εκπονούν «στρατηγικό σχεδιασμό» με βασικό στοιχείο την οικονομική τους ανάπτυξη, σαν να ήταν επιχειρήσεις. Συγκροτείται ειδική επιτροπή στρατηγικού σχεδιασμού, στην οποία συμμετέχουν μόνο πρυτάνεις και πρόεδροι αλλά και «προσωπικότητες από τους χώρους της επιστήμης, του πολιτισμού, της οικονομίας και των επαγγελμάτων χωρίς δικαίωμα ψήφου». Τα πανεπιστήμια πρέπει να δρουν με όρους αποδοτικότητας των πόρων που διαθέτουν, να συγκρίνονται με τα υπόλοιπα, να παρακολουθούν τις εξελίξεις στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης και στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας (δηλαδή τις εξελίξεις των «μεταρρυθμίσεων« της Μπολόνια), να αξιοποιούν την περιουσία τους με επενδύσεις και να προσελκύουν χρηματοδότηση από τρίτες πηγές εκτός του κρατικού προϋπολογισμού. Τα 4ετή πλάνα συνάπτονται από το πανεπιστήμιο, το υπουγείο παιδείας και θρησκευμάτων και το υπουργείο οικονομικών. Με αυτό τον τρόπο η χρηματοδότηση των πανεπιστημίων από συνταγματική υποχρέωση καθίσταται «παροχή» στη διακριτική ευχέρεια των υπουργείων, στο βαθμό που τα κατά τα άλλα αυτοδιοικούμενα ΑΕΙ συμμορφώνονται προς τις υποδείξεις τους.
· Γραμματέας ή, επί το ελληνικότερον, manager. Το νέο μοντέλο πανεπιστημίου δεν είναι συμβατό με τις περίπλοκες και χρονοβόρες διαδικασίας της δημοκρατίας. Στο πλαίσιο αυτό, ακόμη και δομές μιας στρεβλής δημοκρατίας συλλογικών ακαδημαϊκών οργάνων, όπως η Σύγκλητος, παρακάμπτονται, για να δοθεί η προτεραιότητα, όπως θα συνέβαινε σε κάθε αποδοτική επιχείρηση, στον οικονομικό διευθυντή. Ο «γραμματέας» εμφανίζεται γεμάτος αρμοδιότητες που ούτε καν στο νόμο-πλαίσιο δεν αναφέρονται. Εισηγείται τα 4ετή πλάνα, συμμετέχει στην εσωτερική αξιολόγηση των ιδρυμάτων, είναι μέλος του ΔΣ του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας- από όπου περνούν όλα τα μεγάλα προγράμματα-, εισηγείται τη λήψη μέτρων για τη συμμόρφωση των ιδρυμάτων στις κατευθύνσεις της αξιολόγησης. Καμία απόκλιση από τον προϋπολογισμό των ΑΕΙ ή μεταφορά κονδυλίων δεν είναι δυνατή χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του. Ο απόλυτος οικονομικός άρχων είναι εδώ!
· Πειθαρχικά συμβούλια Προχωρώντας πέρα από το νόμο-πλαίσιο, που προέβλεπε «απλώς» μια επιτροπή δεοντολογίας, δημιουργούνται πειθαρχικά συμβούλια για τα ιδρύματα αποτελούμενα από ανώτατους δικαστικούς όπως ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου, ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας κ.λπ., με τον καθόλου αμφίσημο στόχο «να μη θίγεται το κύρος του πανεπιστημίου από διάφορες πράξεις«… Η παραβίαση της αυτονομίας των πανεπιστημίων είναι κατάφωρη!
· Εντατικοποίηση Το διαβόητο 2ν για τα έτη φοίτησης είναι πάλι εδώ, η διάρκεια των εξεταστικών ορίζεται με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες σε 3 βδομάδες, ενώ εισάγονται και μαθήματα- αλυσίδες (πρέπει να έχει περάσει κανείς/καμιά το προηγούμενο μάθημα, για να δώσει το επόμενο).
Είναι σαφές ότι ο πρότυπος εσωτερικός κανονισμός έρχεται ως η λογική συνέχεια μιας προσπάθειας μετάλλαξης του πανεπιστημίου σε αυταρχικό εκπαιδευτήριο, όπου θα παράγονται μιας χρήσης εργαζόμενοι. Αυτή τη μετάλλαξη έρχεται να βαθύνει και να προωθήσει, μετάλλαξη που ανέκοψε το φοιτητικό και πανεκπαιδευτικό κίνημα με τις κινητοποιήσεις του το 2006-07. Ακριβώς σε αυτό το πλαίσιο, η θέσπιση αυτού του κανονισμού προβάλλει ως εμπαιγμός από την κυβέρνηση, που εμφανίζεται σαν να μην κατάλαβε τίποτα τα τελευταία 2 χρόνια. Στο χέρι μας είναι να την βοηθήσουμε να καταλάβει!
Ένα κείμενο όπου όροι όπως «αξιόποινος», «παράπτωμα», «δεν πρέπει» παρελαύνουν περί τις 120 φορές –ενώ η λέξη «ελευθερία» συναντάται μόλις 3- είναι σαφές πως προβάλλει ως απόλυτα ξένο προς μία αντίληψη του πανεπιστημίου ως δημόσιου κοινωνικού χώρου, που μπορεί να στεγάσει την κριτική αμφισβήτηση και τη συλλογική δημιουργία.
Πέρα όμως από τη συνολική ατμόσφαιρα, ας σταχυολογήσουμε ορισμένα, πολύ σκληρά και ενδεικτικά των σττοχεύσεων μέτρα:
· Αξιολόγηση Υπό τον εύηχο όρο της «διασφάλισης ποιότητας» εισάγεται ως συστατικό στοιχείο της λειτουργίας των πανεπιστημίων και θεσμοθετούνται οι αντίστοιχες επιτροπές. Σε αντίθεση με την κυρίαρχη ρητορεία, που εμφανίζει την αξιολόγηση ως έναν τρόπο ειλικρινούς καταγραφής των προβλημάτων προς βελτίωση της κατάστασης, η αξιολόγηση έχει εντελώς άλλο στόχο. Τα προβλήματα άλλωστε, όπως η υποχρηματοδότηση, είναι προπολλού γνωστά. Η αξιολόγηση, με την κατάταξη των ιδρυμάτων και με εκβιαστικό μέσο τη χρηματοδοτήση, έρχεται ως ο ελεγκτικός μηχανισμός που θα εξασφαλίσει τη συμμόρφωση των ιδρυμάτων προς τις κατευθύνσεις της εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης- διάσπαση πτυχίων, γνωστικών αντικειμένων, επαγγελματικών δικαιωμάτων, διαμόρφωση δηλαδή ενός εκπαιδευτικού πλαισίου που θα ανταποκρίνεται στις σαρωτικές και ιδιαίτερα δυσμενείς για τη νέα γενιά αλλαγές στην αγορά εργασίας-.
· Πιστωτικές μονάδες Τα περίφημα credits, διαχωριζόμενα προς τις διδακτικές μονάδες κάθε μαθήματος, τίθενται σε λειτουργία. Κάθε μάθημα αντιστοιχίζεται προς ορισμένο αριθμό πιστωτικών μονάδων, ανάλογο με το «φόρτο εργασίας» που απαιτεί από πλευράς φοιτητών/τριών, και διαφορετικό από άλλα μαθήματα. Τα επιχειρήματα υπέρ του μέτρου, που εξαντλούνται στην επίκληση της «κινητικότητας» του φοιτητή μέσα στον ευρωπαϊκό χώρο και την ανάγκη καθιέρωσης μιας «κοινής μονάδας μέτρησης», αποκρύπτουν επιμελώς ότι: η κατάτμηση των προγραμμάτων σπουδών σε credits, ανταλλάξιμα μεταξύ τους, αρκεί να βγαίνει ο τελικός λογαριασμός, αντιστοιχεί σε μία ακραία μηχανιστική και ποσοτική περί γνώσης αντίληψη που έρχεται να διασπάσει τόσο τη συνοχή από ακαδημαϊκής άποψης των προγραμμάτων σπουδών όσο και τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων. Το πτυχίο των πιστωτικών μονάδων είναι πτυχίο ατομικό, με το ο οποίο ο καθένας και η καθεμιά, θα διαπραγματεύεται ατομικά και άρα με χειρότερους όρους για την εύρεση εργασίας.
· 4ετή πλάνα ανάπτυξης Τα πανεπιστήμια υποχρεούνται να εκπονούν «στρατηγικό σχεδιασμό» με βασικό στοιχείο την οικονομική τους ανάπτυξη, σαν να ήταν επιχειρήσεις. Συγκροτείται ειδική επιτροπή στρατηγικού σχεδιασμού, στην οποία συμμετέχουν μόνο πρυτάνεις και πρόεδροι αλλά και «προσωπικότητες από τους χώρους της επιστήμης, του πολιτισμού, της οικονομίας και των επαγγελμάτων χωρίς δικαίωμα ψήφου». Τα πανεπιστήμια πρέπει να δρουν με όρους αποδοτικότητας των πόρων που διαθέτουν, να συγκρίνονται με τα υπόλοιπα, να παρακολουθούν τις εξελίξεις στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης και στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας (δηλαδή τις εξελίξεις των «μεταρρυθμίσεων« της Μπολόνια), να αξιοποιούν την περιουσία τους με επενδύσεις και να προσελκύουν χρηματοδότηση από τρίτες πηγές εκτός του κρατικού προϋπολογισμού. Τα 4ετή πλάνα συνάπτονται από το πανεπιστήμιο, το υπουγείο παιδείας και θρησκευμάτων και το υπουργείο οικονομικών. Με αυτό τον τρόπο η χρηματοδότηση των πανεπιστημίων από συνταγματική υποχρέωση καθίσταται «παροχή» στη διακριτική ευχέρεια των υπουργείων, στο βαθμό που τα κατά τα άλλα αυτοδιοικούμενα ΑΕΙ συμμορφώνονται προς τις υποδείξεις τους.
· Γραμματέας ή, επί το ελληνικότερον, manager. Το νέο μοντέλο πανεπιστημίου δεν είναι συμβατό με τις περίπλοκες και χρονοβόρες διαδικασίας της δημοκρατίας. Στο πλαίσιο αυτό, ακόμη και δομές μιας στρεβλής δημοκρατίας συλλογικών ακαδημαϊκών οργάνων, όπως η Σύγκλητος, παρακάμπτονται, για να δοθεί η προτεραιότητα, όπως θα συνέβαινε σε κάθε αποδοτική επιχείρηση, στον οικονομικό διευθυντή. Ο «γραμματέας» εμφανίζεται γεμάτος αρμοδιότητες που ούτε καν στο νόμο-πλαίσιο δεν αναφέρονται. Εισηγείται τα 4ετή πλάνα, συμμετέχει στην εσωτερική αξιολόγηση των ιδρυμάτων, είναι μέλος του ΔΣ του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας- από όπου περνούν όλα τα μεγάλα προγράμματα-, εισηγείται τη λήψη μέτρων για τη συμμόρφωση των ιδρυμάτων στις κατευθύνσεις της αξιολόγησης. Καμία απόκλιση από τον προϋπολογισμό των ΑΕΙ ή μεταφορά κονδυλίων δεν είναι δυνατή χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του. Ο απόλυτος οικονομικός άρχων είναι εδώ!
· Πειθαρχικά συμβούλια Προχωρώντας πέρα από το νόμο-πλαίσιο, που προέβλεπε «απλώς» μια επιτροπή δεοντολογίας, δημιουργούνται πειθαρχικά συμβούλια για τα ιδρύματα αποτελούμενα από ανώτατους δικαστικούς όπως ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου, ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας κ.λπ., με τον καθόλου αμφίσημο στόχο «να μη θίγεται το κύρος του πανεπιστημίου από διάφορες πράξεις«… Η παραβίαση της αυτονομίας των πανεπιστημίων είναι κατάφωρη!
· Εντατικοποίηση Το διαβόητο 2ν για τα έτη φοίτησης είναι πάλι εδώ, η διάρκεια των εξεταστικών ορίζεται με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες σε 3 βδομάδες, ενώ εισάγονται και μαθήματα- αλυσίδες (πρέπει να έχει περάσει κανείς/καμιά το προηγούμενο μάθημα, για να δώσει το επόμενο).
Είναι σαφές ότι ο πρότυπος εσωτερικός κανονισμός έρχεται ως η λογική συνέχεια μιας προσπάθειας μετάλλαξης του πανεπιστημίου σε αυταρχικό εκπαιδευτήριο, όπου θα παράγονται μιας χρήσης εργαζόμενοι. Αυτή τη μετάλλαξη έρχεται να βαθύνει και να προωθήσει, μετάλλαξη που ανέκοψε το φοιτητικό και πανεκπαιδευτικό κίνημα με τις κινητοποιήσεις του το 2006-07. Ακριβώς σε αυτό το πλαίσιο, η θέσπιση αυτού του κανονισμού προβάλλει ως εμπαιγμός από την κυβέρνηση, που εμφανίζεται σαν να μην κατάλαβε τίποτα τα τελευταία 2 χρόνια. Στο χέρι μας είναι να την βοηθήσουμε να καταλάβει!
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
.jpg)
